Geschiedenis

Kerk van de H. Michaël Sint Michielsgestel

De kerk van de H. Michaël in het hart van Sint Michielsgestel is in de jaren 2011/2012 volledig gerenoveerd en in haar oude glorie te hersteld.

Mooi, uitnodigend van buiten, maar van binnen is zij is ook een ontmoetingsruimte bij uitstek. 
Want de kerk is niet slechts een kunstwerk, een monument, een pronkstuk, zij is een aan God en door God gewijde ruimte, waarin christenen samen feestvieren en elkaar bemoedigen.
Ze is een plek van stilte en verstilling, een ruimte van gebed en geloof. Ze hangt vol gebed, ze ademt gebed, ze is gebed. Ze hoort een thuis te zijn voor iedereen: voor gelovigen en zoekers, voor hen die onderweg zijn en verdwaalden. Ze hoort een plek van ontmoeting te zijn, ontmoeting met de levende God, ontmoeting met de medemens. Ze heeft ons een mooie erfenis nagelaten en telkens opnieuw worden gelovigen hier, generatie na generatie, uitgedaagd om consequent en resoluut de weg van Jezus te gaan. Al bijna tachtig jaar lief en leed, tachtig jaar hoop, tachtig jaar geloof, tachtig jaar gebed, dat als wierook opstijgt naar de hemel.
Hoewel de traditie lijkt af te kalven en er helaas ook elders kerken gesloten worden, willen wij graag de hoop en de verwachting levend houden, dat de weg naar het geloof en het evangelie steeds aantrekkelijk mag blijven voor de hedendaagse mens, die nog eens wat meer wil dan alleen maar welvaart en comfort.

Geschiedenis van de kerk.
Jo van Swaaij heeft in 2012 een prachtig fotoportret gemaakt van de kerk van de H. Michaël.
(Bijlage van dit fotoportret als PDF toevoegen?) 
En daarin zegt hij onder andere:   
Geleidelijkaan ging ik steeds meer houden van dit "armzalige kerkgebouw van kalkzandsteen en rioolbuizen". Maar hij spreekt ook hoe bezield de architect Willem Valk de sacrale ruimte had afgestemd op de liturgische handelingen.
Het ontwerp is met een mengeling van expressionistische, ambachtelijk-traditionele en op de gotiek geïnspireerde vormen uitgevoerd. De driebeukige transeptloze kerk heeft een opvallende toren met overhoekse spits. De centrale plaats van het altaar en indeling van de ruimte is zo gemaakt, dat het gezichtsveld van de aanwezigen niet beperkt wordt door zuilen en boogconstructies.
De huidige Michaëlkerk aan de Nieuwstraat is in 1930 gebouwd ter vervanging van de oude uit 1839 stammende waterstaatskerk aan de Plaatse (het huidige Petrus Dondersplein).
Op 20 april 1931 werd de nieuwe kerk aan de Nieuwstraat door mgr. A.F.Diepen, bisschop van
’s-Hertogenbosch, geconsacreerd. De oude kerk op het Petrus Dondersplein is toen aan de gemeente verkocht en afgebroken. De prachtige 15e-eeuwse toren is als monument en klokkentoren gehandhaafd. Vrijwel alle beelden uit de oude kerk, waaronder een beeld van de patroonheilige en een kruisgroep uit 1839, hebben een plaats gekregen in de nieuwe kerk.

Ontwerp van de kerk.
De Michaelkerk is ontworpen door architect H.W.Valk en gebouwd door aannemersbedrijf J. Gerats uit Blerick. De driebeukige transeptloze kerk is in baksteen opgetrokken en heeft een toren met hemeldak tussen topgevels geflankeerd door ronde van kegeldaken voorziene zijkapellen.
Het grote schip heeft 7 vakken met uitgebouwde biechtstoelen en een koor-travee met lantaarntoren en een lage ronde absis. Het gehele gebouw heeft ondanks de onconventionele opbouw tamelijk traditionele gotiserende details in de torennissen en de lichtramen van het schip, die in de zijbeuken en in de koortravee vierdelig zijn.
Inwendig blijkt de driebeukige indeling van zijbeuken en hoge lichtbeuk op verrassende wijze aangepast te zijn aan het streven een zo goed mogelijk zicht op het altaar onder de lantaarntoren te bereiken. Het schip heeft zeer rijzige, op uitkragend schoon metselwerk aanzettende spitsbogen, afgesloten met meloengewelven waarop de lichtbeukramen met steekkappen aansluiten. De kerk is een vertegenwoordiger van de mengeling tussen expressionistische en traditionele bouwvormen in het werk van architect H.W.Valk en toont een hoog niveau van gewelfbouw in baksteen en is daardoor een markant onderdeel van het dorpscentrum.”
 
Rijksmonument
De architectonische kwaliteit van het kerkgebouw heeft er toe geleid dat de Michaëlkerk inmiddels is aangewezen als Rijksmonument. 
 
Aanpassingen interieur:

Van binnen is het aanzien van de kerk gedurende de afgelopen decennia meermalen aangepast en veranderd. 
Na de plotselinge instorting van het torengewelf in 1934 is de eerder genoemde kruisgroep boven het hoofdaltaar geplaatst en voorzien van een baldakijn ter bescherming tegen ongevallen.
Omstreeks 1980 is het hoofdaltaar naar voren geplaatst om plaats te maken voor het prachtig gerestaureerde neo-romaans Loretorgel, afkomstig uit de kapel van het voormalig seminarie Beekvliet.
De kruisgroep verhuisde weer naar het oksaal in de toren.
Ter gelegenheid van Michaël 50 in 1981 is de sacristie vergroot en ingericht als dagkapel en parochiezaal.
Ook is de functie van de zijkapellen veranderd. De eerdere Michaëlkapel is Mariakapel geworden en het beeld van de patroonheilige is verhuisd naar de vroegere doopkapel.
Ter gelegenheid van het 60 jarig bestaan van de kerk is op het rechter zijaltaar een beeld van de H.Willibrord geplaatst, gemaakt door de heer Coppens uit Den Dungen. 
Een grote verbetering was het vervangen van de noodbanken met klepzittingen door de vrijgekomen banken uit de Theresiakerk in Tilburg .(ook de Theresiakerk was een ontwerp van architect Valk).
 
Neoromaanse  Loret-orgel.
[Orgel] Het orgel is afkomstig uit de voormalige kapel van het seminarie Beekvliet en is in 1876 gebouwd door orgelbouwer François Bernard Loret uit Mechelen. Het was een geschenk van prof. Spierings, die destijds aan het seminarie verbonden was en later pastoor van de Sint Pieterskerk in 's-Hertogenbosch werd.
Bij vergroting van de seminariekapel in 1951 besloot men het orgelvolume met 7 registers uit te breiden tot 32 registers. Bovendien werd het orgel omgebouwd naar een elektrisch pneumatisch systeem met behoud van de oude sleepladen, de orgelkast en bijna geheel het oude pijpwerk.
Na sluiting van het seminarie is het orgel door het bisdom aan de Michaelparochie geschonken.